24 november 2025:
https://open.spotify.com/track/44XwYT8IEZMFQa5Pya5Qus?si=l5-G7ObASVOlug5Sq9yH1g

Af! 50 x 50 cm. Gemengde techniek op linnen.

22 november 2025:
Bere koud vandaag. Vanmorgen in de vrieskou in het zonnetje naar qigong gefietst. Meridianen qigong, ik kan niet zeggen dat ik erg geïnspireerd was. 
Op de terugweg al fietsend over de dijk de rivier gezien als heilige eenheid. Of hoe moet ik het zeggen. Ik keek nadrukkelijk naar de schoonheid van het landschap, want ik besefte dat ik nogal in gedachten was en dat het denken, het in m’n bol zitten, een bewustzijnsvernauwing constitueert. In je hoofd zitten is je ophouden in een beperkt bewustzijn. Kijk je om je heen, dan is daarmee je bewustzijn onmiddellijk ruimer en een schoonheidservaring maakt het makkelijk je bewustzijn te verruimen. Net zoals qigong beoefening mij dikwijls een verruiming van het bewustzijn oplevert, overigens. Ik plaatste mijn bewustzijn nadrukkelijk buiten mezelf en toen ik even later over de dijk fietste, zag ik per ongeluk de rivier als heilige entiteit, zou je kunnen zeggen. Wat wij in het Nederlands een watermassa noemen, noemt men in het Engels ‘a body of water’. Daar moest ik aan denken, aan het  lichaam: de rivier als lichaam. Net zoals ik met geestelijke ogen een boom kan zien als een persona, een spirituele entiteit, een bezield iets, zo heb ik vandaag de rivier gezien, iets wat me nog niet eerder op deze wijze is overkomen. Een ‘body’, een wezen met een ontzagwekkende, heilige identiteit, dat zich met kracht een weg baande door de rivierbedding. Ik zag de rivier als iets goddelijks, een bezield wezen en het was mind-blowing; ontzagwekkend was de aanblik. Ik kan me voorstellen dat bijvoorbeeld de Maori’s in Nieuw-Zeeland een heilig ontzag hebben voor de rivieren, dat tot uitdrukking komt in een houding van eerbied en een respectvolle omgang met de rivier. 
Was het beangstigend? Nee, het was diep ontroerend! Zo heilig dat men door de knieën wil gaan in heilige verrukking. Zoals ik ook de aarde heb beleefd als heilig, en er in heilige ontroering op heb willen knielen. (Wat ik maar niet doe, want straks word ik opgepakt en naar de psychiater gestuurd 🤭 ‘Zo, dus u denkt dat de IJssel een goddelijk lichaam is 🤔? Daar hebben we wel een pilletje tegen, hoor!’)
Ha ha 🤭 Gelukkig woon ik in X-stad, daar zijn ze wel wat gewend 🤗

16 november 2025:
Het enige ware thuis is in je hart, in je eigen hart. Vind je daar je geborgenheid, in intimiteit met je Zelf, dan kan je dat thuis overal mee naartoe nemen, zoals een huisjesslak op reis gaat met z’n huisje bij zich. Maar dat dat zo is, dat je je geborgenheid en je thuis kunt transporteren naar, en invoegen in elke gegeven situatie, is een mogelijkheid die je moet ontdekken en waarin je je kunt bekwamen, als in een kunst. Gemoedsrust ontlenen aan het feit dat je thuis zich in jezelf bevindt en niet ergens daarbuiten, op momenten dat je ergens heen gaat waar jou niet vanzelfsprekend een plekje wordt gegund, vergt enige oefening. Men moet zich erin bekwamen het bewustzijn van de Heilige Grond overal mee naartoe te nemen. 

11 november 2025: Een mooie plek aan de IJssel, zon en wind. Er loopt zojuist een jongen langs op blote voeten, met een beagle, een schatje (de jongen :-)
De laatste tijd bid ik soms ‘Moge ik de Vrede vinden waarnaar ik verlang, in deze Liefde (in mijn hart) die ik ben’. Welnu, gisteren ging het bij de qigong over het hart en de juf vertelde dat het hart, paradoxaal genoeg, zowel de zetel is van de passie als van de vrede ❤️‍🔥

Het boek van Scott Peck zet me aan het denken over vriendschap en liefde. Confronterend: daar was ik toch al over aan het nadenken. Ik vind hem overigens wel directief en typisch mannelijk, hij neemt zichzelf als uitgangspunt en men moet oppassen voor de manier waarop hij dat referentiepunt aan de lezer opdringt. Een typische papa! 
Ik ben hartstikke moe door wat er allemaal is gebeurd en alles wat aan het schuiven is. Op m’n meditatie kussen vond ik vanmorgen rust. Niks hoeft aan mij veranderd of verbeterd te worden. Die rust is zenboeddhisme op de wijze van de moeder, die al haar kinderen liefheeft zoals ze zijn, in hun eigenheid, zonder voorwaarden. Voorwaarden stellen is wat de strenge papa doet. Scott verwijt Jan en alleman luiheid: Dit kan beter! Jij kunt aan mij een voorbeeld nemen! zegt hij. De moeder daarentegen zegt: Niet alle kinderen zijn hetzelfde en je mag ze niet allen in dezelfde mal proberen te duwen. Ik genoot van die Vrede, dat God mij die Rust gaf. Want heremijntijd het leven is al ingewikkeld genoeg! Scott Peck heeft wel wat te melden hoor, zeker! Een heldere geest. Maar wie werkelijk Meester is, loopt achter niemand aan: zij koerst sec op het eigen innerlijk kompas: dat is ‘the road less travelled by’.

‘Al wat verschijnt, is bestemd voor een waarnemer, een potentieel subject, dat inherent is aan elke objectiviteit, niet minder dan dat aan de subjectiviteit van elke intentionele act een potentieel object inherent is’ 🤭
Ha ha! Hannah Arendt, 'Het leven van de geest'
Het spijt me wel, maar ik lach me een kriek 🤭. Ik geloof niet dat dat de bedoeling was... Of juist wel. De bedoeling van mijn leven 🤗

7 november 2025:
'De interne grens van elk denken... is dat de denker nooit kan zeggen wat hem het meest eigen is... omdat het zegbare woord zijn bestemming ontvangt vanuit het onzegbare.'  M. Heidegger



10 november 2025:
Beetje crisis hier. Ik geloof dat ik mild depressief ben, maar dat mijn gedeprimeerdheid een functie heeft. Ik geloof dat ik een oriëntatie nodig heb, levensoriëntatie. Nee, ik heb een levensoriëntatie; mijn gedeprimeerdheid gaat over de praktische vorm. Ik zit te bazelen, ik ben niet helder. Wel weet ik dat ik me wil terugtrekken om me te oriënteren op mijn oriëntatie 😏 Voel daar sterk de noodzaak toe. Ik wil af van het gedraai, het er omheen draaien. Intussen kan ik ook geen open kaart spelen met mensen op wie ik niet kan rekenen, of die ik niet kan vertrouwen. Ik ga me dus echt afzonderen om me te bezinnen. Tot in januari, dan weten m’n kennissen en vrienden ook waar ze aan toe zijn, dat ik minder beschikbaar ben. Gatsie!
Ben wel zeker van de noodzaak om me af te sluiten om me te bezinnen. En heb goddelijke permissie 😏
Fuckerdefuck!

9 november 2025: Vriendschap, een praxis
‘De andere weg’ van M. Scott Peck is best erg interessant! Ik mag hem wel. Pragmatisch en helder, draait er niet omheen. Doet me een beetje aan een Zenmeester denken. Geen softie! Ik lees verhelderende inzichten over situaties waar ik zelf mee te maken heb. Een aanrader, dit boek, althans, als het je hobby is. Het is wel gedateerd en ik ben het niet altijd met hem eens.
Geruststellend om in Pecks boek te lezen dat ‘liefhebben een moeilijk werk is, dat totale inzet van zowel het hart als het hoofd vergt’. Heb ik de vriendschap niet een praxis genoemd, iets wat ik met vallen en opstaan beoefen? Af en toe zie ik toch helder dat mij vrienden worden toebedeeld, opdat ik al doende tot zelfkennis en mensenkennis kan komen, en kan leren hoe een vriend te zijn? Met vallen en opstaan, want om het even welke relatie kan op een goed moment onevenwichtig worden. Dus hoe krijg je de boel weer ‘recht’? Dat het voor mij ongemakkelijk voelt om te zeggen ‘En nu basta, nu is het klaar’ gaat vooral over mijn zelfbeeld, mijn angst dat ik niet lief ben. Lief zijn is een kunst! Lief zijn en machtig en krachtig zijn tegelijkertijd… 
Ik ben niet in topvorm vandaag. Ik heb veel meer last van de herfst dan vorig jaar, toen ik nog stevig in mijn lidmaatschap v d … zat. Ben door de ervaring kwetsbaarder geworden EN ik ben sterker geworden, en dat tegelijkertijd. Dat kan! Ik ben veel en veel sterker geworden, en voel me tegelijkertijd kwetsbaarder, fysiek en wat betreft mijn positie in de wereld. Ik ga voor barmhartigheid en tegelijkertijd laat ik niet meer met me sollen en me in de luren leggen zoals voorheen. Teerhartigheid! Mededogen! Maar neem geen loopje met me, want dan ben je bij mij aan het verkeerde adres. 
Intuïtief heb ik Y uitgekozen, geloof ik. X’s vriendschap was er al, X is geen bikkel, nee, maar hij staat absoluut niet in het leven als een softie. X is bankier, hij zit niet in de softe sector. Y daarentegen, Y is een softie. Althans… In wezen zijn wij drieën niet zo verschillend, maar Y komt nadrukkelijk uit de hoek van de softies, de antroposofen, therapeuten en yogabeoefenaars. Zeer openhartig schrijft hij me vanochtend over zijn misère, zijn stress en eenzaamheid. Dus wat gaan we doen met Y? We gaan leren hoe een vriend te zijn voor Y. En dat gaat weer wat anders van me vragen dan een vriend zijn voor X of voor Z.
 

8 november 2025:
De afwas is klaar, was (bij de buren gedaan) hangt aan de lijn, m’n bed is verschoond, de vereiste 175 blz. Hannah Arendt heb ik gelezen. Ik vind haar werk ‘Denken’ schematisch, steriel bijna; ik geef mijn vader bij nader inzien gelijk dat ze klaarblijkelijk de dingen nodeloos ingewikkeld maakt. Doen alle filosofen dat? Fijn dat ik geen filosoof ben. Mentaal platslaan, onttoveren van de werkelijkheid. 
Het is goed zo. Ik geloof dat ik mijn leven lang mijn medemensen zwaar heb overschat. Dat is mijn onttovering. Het is allemaal zo indrukwekkend niet. Geen mens op aarde, voor zover ik kan zien, is al te indrukwekkend. Chronisch heb ik mensen allerlei speciale kwaliteiten toegedicht die ze niet hebben. Hebben ze één vaardigheid, dan wil dat niet zeggen dat ze de rest ook hebben. Zo ontdek ik dat de wereld vol is met mensen die om wat voor reden ook sociaal belemmerd zijn, in die zin dat ze niet tot empathie in staat zijn. 
 

7 november 2025
Ochtend:
Moge ik tot zelfinzicht komen, moge ik vrede sluiten met mijn beperkingen. Moge ik leren mezelf te verlossen van de last van het verlangen dat het anders is dan het is, dat ik anders ben dan ik ben. Amor Fati. 
Middag: 
Vanmorgen geschilderd. Vanmiddag een rondje gelopen. Prachtig zacht en zonnig weer en een warme gloed op de kleurende herfstbladeren. Kwam X tegen. Alles wat ze zei is waar, maar ik zal nooit een Taoist worden, ik ben een kind van mijn ouders, mijn cultuur. Dat eindeloze relativisme wekt mijn weerzin op. Ook zie ik in hoe weinig je hebt aan de wijze raad van anderen aangaande jouw leven, jouw Weg. Elk van ons heeft zijn eigen weg te gaan. Mijn Weg kan onmogelijk dezelfde zijn als die van de … en haar wijsheid onmogelijk de mijne. We zijn niet uit hetzelfde hout gesneden, we hebben niet dezelfde geschiedenis en wat belangrijker is, we hebben niet dezelfde levenstaak. Laat de bloemist de bakker niet uitleggen hoe zij haar broodjes beter kan bakken. Want dat is wat ik doe, hè, met de mij door het Lot geschonken ingrediënten bak ik, zo goed en kwaad als het gaat en met veel liefde en toewijding mijn broodjes. Zoals alleen ik het kan, dus zoals ik geroepen ben te doen. 
Wat leren wij hiervan? 
‘Wat krijg je het makkelijkst? Wijze raad. En wat is het moeilijkst te verkrijgen? Zelfkennis.’
 zei ene Griekse wijsgeer. Ik ben zijn naam vergeten. Was het Democritus? Zoiets. 
Pittige dag
Gaat over mijn grenzen. Het boek van Scott Peck, ‘De Andere Weg’, is de moeite waard. Hij benadrukt dat het spirituele levenspad zwaar is, bijvoorbeeld omdat keuzes maken in volle bewustzijn veel pijnlijker is dan onbewust of half bewust. Net als Chaim Potok schreef in zijn roman ‘In the beginning’, in feite. 
Ik heb mijn grenzen en belemmeringen, ik kan niet alles (verdragen, incasseren zonder pijn en moeite). Mijn Weg is momenteel een Weg van afstoten en loslaten, en dat is pijnlijk en uitputtend. ‘Dit niet, dit niet’, gaat over wat ik niet geacht word te doen en te zijn. Vanmiddag kwam ik in X een intelligente ‘goeroe’ tegen, maar ook voor haar ongevraagde wijze raad gold ‘Dit niet, zo niet’. Ik zag in hoe ongepast zogenaamde wijze raad kan zijn vanuit jouw eigen levenservaring aan iemand wiens geschiedenis je niet kent, hoe krenkend en zinloos. Dat je mensen met de beste bedoelingen van de regen in de drup kunt helpen. Deze ervaring contrasteerde met het telefoontje van mijn goede vriend Z die gewoon een praatje maakte om me op te beuren en zei dat het een goed idee was om naar buiten te gaan.
 

1 november 2025: De geest Gods, de Boeddha en de pijn in m'n rug

Er is weinig reden tot vrolijkheid. Kan nog steeds niet fatsoenlijk rechtop staan van de pijn. Maar… afgelopen weken ben ik iets nieuws aan het uitproberen, of ontdekken, of eigenlijk aan het herontdekken. Een jaar of drie, vier geleden ging ik geregeld uit m’n dak van niks. Het afgelopen jaar heb ik wel gedacht dat er iets is veranderd, waardoor ik niet langer rondloop in de Liefde en niet meer de hele tijd euforisch ben. Echter, tijdens mijn meditatie afgelopen weken heb ik iets ontdekt, of ik heb de blijdschap herontdekt, zou je kunnen zeggen: ik kan me openen voor de vreugde. De vreugde die alle verstand te boven gaat, is een Veld waar ik me naar kan uitstrekken, een Veld dat ik kan betreden en dat begint ermee dat ik glimlach. In het verleden heb ik dat wel als volgt omschreven: je kunt je richten naar het goddelijke, of naar iets anders. Dat is wat ik bedoel: je kunt je richten naar, je uitstrekken naar een bepaald Veld (de Geest van God, zo je wilt), je kunt je bewustzijn openen. 
Vanmorgen heb ik gedoucht en mijn haren gewassen. Dat was al een hele uitdaging, zonder pijnstillers (daar doe ik niet aan). Daarna ben ik op bed gaan liggen met een boek, maar ik kreeg trek, dus ging ik naar beneden om ontbijt klaar te maken. Heb ik een nieuwe hernia?vraag ik me af.** Gaat dit wel goed? Kom ik hier doorheen zonder pijnstillers? 
‘Can you try to smile?’ vraagt de stem me. ‘Could you perhaps… smile?’ terwijl ik bezig ben in de keuken. Ik denk daarover na, over de kloof die gaapt tussen mijn toestand van pijn en misère, en de kosmische vreugde, en over de lijdende mensheid in het algemeen. Terwijl ik in mijn pannetje havermout sta te roeren en naar een liedje op de radio luister over de regen (het regent intussen pijpenstelen) doe ik het toch: ik glimlach, ik open me voor het Veld van blijdschap en geloof het of niet, maar het Veld komt me tegemoet. Zoals ik dat ooit, lang geleden heb omschreven: wanneer je een gebaar maakt, bijvoorbeeld een liefdevol gebaar, stel jij geeft tien procent, dan komt er uit het universum iets terug: de ontbrekende negentig procent die maakt dat ‘het’ volkomen is, heel, compleet. Ik sta krom van de pijn in mijn havermout te roeren en raak in kosmisch bewustzijn, in kosmische vreugde. Ik moet bijna huilen en lachen tegelijk, want de eerste edele waarheid van de Boeddha is ‘Er is lijden’. Nou reken maar! De mens zal onherroepelijk lijden! Leven = lijden. Maar de tweede edele waarheid van de Boeddha was: ‘Er is een uitweg uit het lijden’. In het lijden is er een doorgang naar de vreugde die alle verstand te boven gaat.

**ik heb de wasmachine verplaatst. Was dat verstandig? Nee, dat was niet verstandig. Ik heb het nog aan m'n huisgenoot Poes gevraagd: "Poes, de wasmachine moet van z'n plek, want hij doet het niet en ik wil ernaar kijken. Wil jij...?" 
"Wil ik...? Nee! Wie denk je dat ik ben, Arnold Schwarzenegger? Doe het zelf, het is jouw wasmachine." etc. etc.

1 november 2025 (deel 2):
Voor het overige heb ik weinig kosmische vreugde beleefd, we blijven oefenen.
Nog een spirituele ervaring, van een andere orde, was dat ik veel pijn had en zorgelijk was, en iemand belde die me weliswaar zinnige adviezen gaf, maar intussen de indruk wekte een pervers genoegen te beleven aan mijn misère, dat contrasteerde met het geluk dat diegene zelf ten deel viel die dag. Er viel geen onvertogen woord en ik hing op, maar het raakte me. Mag het wel vriendschap heten, vraag ik me af, wanneer je iemand in een kwetsbare toestand zo venijnig onderuithaalt? Maar belangrijker: heeft deze persoon redenen om wraak te nemen, me terug te pakken? Ben ik in een vergelijkbare situatie ooit nonchalant geweest? Ben ik altijd empathisch? Er ging een krachtig appel uit van het gebeuren: ik voelde me in spirituele zin door het incident aangesproken. Doet iemand een appel op me, vanuit een kwetsbare positie, dan wil ik nooit meer zorgeloos antwoorden, nonchalant, ongeïnteresseerd. Ik voelde me door de gebeurtenis geroepen, als het ware.
Jaloerse, wraaklustige vrienden/vriendinnen... Ik kan niet zeggen ‘Je mag niet jaloers zijn’. En ik kan niet maken dat een ander niet jaloers wordt. Ook kan ik niks veranderen aan het gebrek aan empathie van anderen; ik kan alleen maar iets veranderen aan mijn eigen nonchalance of zorgzaamheid.
Zo voel ik me geroepen tot een leven ‘in cosmic joy’. Maar in mijn kosmische vreugde wil ik uiterst zorgvuldig en attent zijn op wat de ander nodig heeft. Ook daartoe voel ik me geroepen. Verder kan het geen kwaad wat voorzichtiger te zijn met wie ik tot mijn vrienden reken.